-
Wat is het imposter syndrome?
Bij het imposter syndrome, ook wel bekend als het bedriegerssyndroom, heb je een vervelende stem in je hoofd dat je vertelt dat je niet goed genoeg bent. Ondanks al je prestaties. Je voelt je een oplichter die elk moment door de mand kan vallen, ook al heb je wel degelijk successen geboekt en doelen behaald. Dit gevoel kan ervoor zorgen dat je constant twijfelt aan jezelf en bang bent dat anderen gaan zien dat je ‘eigenlijk niets kunt’. Vooral perfectionisten, starters op de arbeidsmarkt en ambitieuze mensen hebben hier last van.
-
Symptomen van het imposter syndrome
Medewerkers die last hebben van het imposter syndrome, voeren een innerlijke strijd. Ook in de hightechsector, de zakelijke dienstverlening, media en communicatie en de ICT zien we dat onzekerheid en zelftwijfel regelmatig spelen. Herken imposter-gedachten aan deze tekenen:
- Twijfels aan eigen kwaliteiten. Hoeveel je ook bereikt, je blijft het gevoel houden dat je niet voldoet of dat je geluk hebt gehad.
- Ontkennen van je eigen succes. Je ziet je prestaties niet als bewijs van jouw vaardigheden, maar wijt het aan externe factoren, zoals toevalligheid of hulp van anderen.
- Angst om door de mand te vallen. Je vreest constant dat mensen ontdekken dat je eigenlijk niet zo competent bent als ze denken.
- Perfectionisme en uitstelgedrag. Je stelt extreem hoge eisen aan jezelf en bent vaak bang om te falen. Dit kan leiden tot uitstelgedrag of overmatig hard werken.
-
Ontdek wat het imposter syndrome betekent voor verzuim in jouw organisatie
In een korte kennismaking helpen we je scherper krijgen:
- waar verzuim zich nu opstapelt (en waardoor)
- welke signalen jullie eerder willen oppakken
- hoe je medewerkers sneller naar de juiste ondersteuning krijgt
- en wat preventie kan opleveren in jullie situatie
-
Gevolgen van het imposter syndrome
Het imposter syndrome kan negatieve gevolgen hebben voor zowel de medewerker als de organisatie, zoals:
- Uitputting. Door de constante interne druk kan iemand uitgeput raken, wat kan leiden tot stress, verminderde productiviteit en uiteindelijk een burn-out.
- Lagere betrokkenheid. Medewerkers die zichzelf voortdurend onderschatten, zullen minder snel initiatief nemen of nieuwe uitdagingen aangaan, omdat ze bang zijn om te falen.
- Impact op het team. Het imposter syndrome kan ook invloed hebben op de werksfeer. Collega’s kunnen merken dat iemand zich terugtrekt of juist te perfectionistisch is, wat spanningen of conflicten in het team kan veroorzaken.
-
Wat jij als leidinggevende kunt doen
Als leidinggevende heb je een belangrijke rol in het ondersteunen van medewerkers die worstelen met het imposter syndrome. Dit zijn een aantal concrete dingen die je kunt doen:
- Maak het bespreekbaar. Creëer in gesprekken de mogelijkheid waar medewerkers zich veilig voelen om hun onzekerheden te delen, zonder angst voor oordeel.
- Benoem specifieke successen. Geef gerichte en oprechte feedback. Benoem concrete voorbeelden van wat een medewerker goed heeft gedaan, zodat ze hun prestaties kunnen erkennen.
- Stimuleer persoonlijke groei. Moedig medewerkers aan om zich te ontwikkelen, maar houd de werkdruk in balans. Het geven van uitdagende taken kan helpen om zelfvertrouwen op te bouwen.
- Toon zelf ook kwetsbaarheid. Door zelf ook eerlijk te zijn over je angsten, onzekerheden en tekortkomingen in werksituaties, creëer je herkenbaarheid en geruststelling bij collega’s met het imposter syndrome. Dit past bij empathisch leiderschap.
-
Hulp bij het imposter syndrome
Medewerkers die worstelen met het imposter syndrome kunnen veel baat hebben bij de juiste ondersteuning.Â
- Coaching of psychologie. Coaching of psychologische hulp kan helpen om de negatieve gedachten te doorbreken en het zelfvertrouwen van medewerkers te versterken en onzekerheden te overwinnen.
- Mentorschap. Een mentor of vast contactpersoon binnen de organisatie kan dienen als klankbord en rolmodel. Dit kan helpen om medewerkers te ondersteunen bij hun ontwikkeling en zelfvertrouwen.
-
Preventie en tips bij het imposter syndrome
Preventie begint bij het creëren van een werkcultuur waarin iedereen zich gewaardeerd en erkend voelt.Â
- Complimenten geven. Geef niet alleen feedback op fouten, maar erken ook de successen van medewerkers. Dit helpt hen om hun prestaties te erkennen en hun zelfvertrouwen te versterken.
- Bouw aan zelfvertrouwen. Moedig medewerkers aan om hun prestaties te vieren en zich te focussen op hun groei. Stimuleer hen om successen toe te schrijven aan hun eigen kwaliteiten.
- Maak falen bespreekbaar. Fouten maken hoort erbij, zelfs voor de meest competente medewerkers. Creëer een cultuur waarin falen als leermoment wordt gezien en verminder de druk om perfect te zijn.Luister ook onze podcast: beginners mindset.
-
SpecialistenNet bij het imposter syndrome
Het imposter syndrome kan verlammend werken voor medewerkers én voor de organisatie. Ons landelijk dekkend netwerk van specialisten begeleidt medewerkers bij het vergroten van hun zelfvertrouwen en het volledig potentieel bereiken. Wil je meer weten over onze aanpak? Neem contact met ons op.Â
Imposter syndrome
Het Imposter syndrome is een syndroom, ook wel een angst waarbij iemand extreem is bewust van beoordeling van anderen. Imposter gedachten veroorzaken gevoelens van minderwaardigheid en onzekerheid.
Veelgestelde vragen over imposter syndrome
Het imposter syndrome, ook wel het oplichterssyndroom genoemd, is het gevoel dat je niet goed genoeg bent, ondanks dat je prestaties en kwaliteiten iets anders laten zien. Mensen die hiermee te maken hebben, twijfelen vaak aan hun eigen capaciteiten en schrijven successen toe aan geluk of omstandigheden. Ze zijn bang om door anderen als onbekwaam te worden ontmaskerd. Dit gevoel kan voorkomen bij zowel beginnende als ervaren professionals. Het kan leiden tot onzekerheid, perfectionisme en aanhoudende prestatiedruk.
Mensen met het imposter syndrome ervaren vaak aanhoudende twijfels over hun eigen prestaties en vaardigheden. Ze hebben bijvoorbeeld moeite om complimenten te accepteren en schrijven successen toe aan geluk in plaats van hun eigen kwaliteiten. Ook perfectionisme, faalangst en de behoefte om zichzelf voortdurend te bewijzen komen regelmatig voor. Daarnaast kunnen mensen bang zijn om fouten te maken of door collega’s als onbekwaam te worden gezien. Deze gevoelens kunnen veel energie kosten en uiteindelijk leiden tot stress, overbelasting of een burn-out.
Het imposter syndrome kan bij iedereen voorkomen, ongeacht leeftijd, opleidingsniveau of functie. Het wordt regelmatig ervaren door mensen met een hoge mate van verantwoordelijkheid, perfectionisme of prestatiedrang. Ook professionals die net beginnen aan een nieuwe functie, promotie maken of in een competitieve werkomgeving werken, kunnen er last van krijgen. Mensen die hoge verwachtingen van zichzelf hebben, zijn soms extra gevoelig voor deze gevoelens. Het is dus niet zo dat alleen onervaren of onzekere mensen hiermee te maken krijgen.
Het imposter syndrome ontstaat meestal door een combinatie van persoonlijke eigenschappen, eerdere ervaringen en invloeden vanuit de omgeving. Perfectionisme, een laag zelfbeeld en de behoefte aan erkenning kunnen een belangrijke rol spelen. Ook hoge verwachtingen vanuit de werkomgeving, vergelijkingen met collega’s en eerdere negatieve ervaringen kunnen het gevoel versterken. Vooral in situaties waarin iemand veel verantwoordelijkheid krijgt of nieuwe uitdagingen aangaat, kunnen twijfels over de eigen kwaliteiten ontstaan. De precieze oorzaak verschilt per persoon en is vaak niet terug te leiden tot één specifieke gebeurtenis.
Het overwinnen van het imposter syndrome begint met het herkennen en erkennen van je eigen gevoelens en gedachten. Probeer negatieve overtuigingen kritisch te bekijken en sta bewust stil bij behaalde successen en positieve feedback. Het kan ook helpen om je ervaringen te delen met collega’s, vrienden of een leidinggevende, zodat je ontdekt dat je niet de enige bent. Daarnaast is het belangrijk om realistische verwachtingen van jezelf te hebben en te accepteren dat fouten maken bij persoonlijke en professionele ontwikkeling hoort. Wanneer de gevoelens aanhouden of je dagelijks functioneren beïnvloeden, kan begeleiding van een psycholoog helpen om meer zelfvertrouwen te ontwikkelen en anders met deze gedachten om te gaan.
Veelgestelde vragen voor werkgevers
Als werkgever kun je een medewerker direct bij ons aanmelden via ons aanmeldformulier, of een aanmelding doen via een interventieplatform zoals Robidus of een arbodienstverlener. Ook hebben wij samenwerkingen met aanbieders van collectieve verzekeringen zoals Zilveren Kruis Present! Service & Sterk te Werk, Menzis of CZ. Via hun providerboog kun je direct bij ons aanmelden.
Ben je een zelfstandig psycholoog, coach of bedrijfsmaatschappelijk werker, en ben je op zoek naar een opdracht? Sluit je aan bij het meest impactvolle netwerk van Nederland. Bekijk hoe wij kunnen samenwerken.
Dat hangt af van het type interventie. No Cure, No Pay. Wij sturen alleen factuur als een traject van een medewerker van start is gegaan, of als je een product bij ons hebt afgenomen zoals een preventiecampagne, training of kennissessie. De intake is vrijblijvend*. Blijkt bij de intake dat er geen match is met de specialist? Dan zoeken wij naar een betere match en betaal je daar geen extra kosten voor. Wij hanteren geen aansluitkosten.
*Voor klanten die direct met ons samenwerken.
*Met uitzondering van Bedrijfsmaatschappelijk Werk trajecten.
- Na een aanmelding wordt op werkdagen binnen 24 uur contact met de medewerker opgenomen.
- Het intakegesprek wordt binnen 7 werkdagen ingepland.
- Na 2 weken vindt de eerste therapiesessie plaats.
- Hoe lang het traject na deze eerste 2 weken duurt, is afhankelijk van de bundel die de specialist voorstelt. Deze bundel verschilt per persoon en hulpvraag .
Reguliere GGZ-aanbieders en SpecialistenNet verschillen op meerdere punten:
- Wachttijden: Bij GGZ-aanbieders zijn wachttijden vaak langer, terwijl SpecialistenNet snelle toegang biedt binnen zeven werkdagen. Lees hierover ook deze blog.
- Kosten en financiering: Reguliere GGZ wordt doorgaans vergoed door de zorgverzekeraar, terwijl diensten van SpecialistenNet door de werkgever worden betaald.
- Aanpak en doelgroep: Reguliere GGZ richt zich op de algemene bevolking met een breed zorgaanbod. SpecialistenNet biedt daarentegen een integrale, op maat gemaakte aanpak voor zowel werkgever als medewerker.
Aanmelden kan gemakkelijk via de website zonder medische gegevens. Vul hier het aanmeldformulier in en wij plannen op werkdagen binnen 24 uur een gratis intakegesprek met de medewerker in.
Bekijk ook
Jobcrafting
Een medewerker doet zijn werk prima, maar de energie en het plezier zijn er een beetje uit. De taken voelen bekend, de dagen lijken op elkaar. Soms is een nieuwe baan dan niet nodig, maar helpt het o…
Neurodiversiteit
Wist je dat 1 op de 5 mensen een neurodivergent brein heeft? Een medewerker die razendsnel verbanden ziet die anderen missen, maar vastloopt bij vergaderingen vol prikkels. De collega die briljant we…
Hoogsensitiviteit
Een drukke werkdag met veel overleg, geluiden en indrukken. Thuis ben je volledig op. Terwijl een collega er fluitend vandoor gaat. Als je hoogsensitief bent, verwerk je prikkels dieper en intenser d…