-
Wat is faalangst?
Faalangst is een complex en persoonlijk gevoel. Het ontstaat wanneer de druk om te presteren niet aansluit bij jouw zelfvertrouwen, omstandigheden of mogelijkheden. Druk ontstaat bijvoorbeeld door hoge verwachtingen van jezelf of anderen, eerdere negatieve ervaringen, een gebrek aan zelfvertrouwen of een negatief zelfbeeld.
Faalangst kent meerdere vormen:
- Cognitieve faalangst. Angst om niet genoeg kennis te hebben;
- Sociale faalangst: Angst voor afwijzing of kritiek van anderen;
- Motorische faalangst. Angst om lichamelijk te falen, bijvoorbeeld bij sport.
Er kan ook een onderscheid gemaakt tussen de reacties in gedrag op de faalangst. Actieve faalangst motiveert iemand om extreem hard te werken uit angst om te falen, wat vaak leidt tot overbelasting. Passieve faalangst daarentegen resulteert in vermijding en uitstelgedrag, omdat iemand bang is dat zijn of haar inspanningen toch zullen mislukken.
-
Symptomen van faalangst
Faalangst uit zich niet bij iedere medewerker op dezelfde manier. Ook in de hightechsector, de financiële sector en media en communicatie zien we dat de prestatiedruk hoog kan oplopen. Daardoor kunnen medewerkers onzeker worden en steeds meer spanning ervaren. Last van faalangst bij jezelf of collega’s kun je herkennen aan deze symptomen:
- Overmatig piekeren en negatieve gedachten;
- Vermijden van uitdagende of sociale situaties;
- Lichamelijke klachten zoals zweten, trillen of een versnelde hartslag;
- Perfectionisme of juist uitstelgedrag.
-
Ontdek wat faalangst betekent voor verzuim in jouw organisatie
In een korte kennismaking helpen we je scherper krijgen:
- waar verzuim zich nu opstapelt (en waardoor)
- welke signalen jullie eerder willen oppakken
- hoe je medewerkers sneller naar de juiste ondersteuning krijgt
- en wat preventie kan opleveren in jullie situatie
-
Faalangst op de werkvloer
Faalangst kan ook op de werkvloer voorkomen, zelfs in een omgeving met veel steun en begeleiding. Je kunt het gevoel hebben dat je niet goed genoeg bent of dat je constant beoordeeld wordt. Dit kan ervoor zorgen dat je prestaties onder druk komen te staan.
Een belangrijke oorzaak voor faalangst op de werkvloer is een hoge werkdruk of een cultuur waarin fouten maken niet geaccepteerd wordt. Maar ook eerdere negatieve ervaringen, zoals kritiek van collega’s of leidinggevenden, kunnen bijdragen aan faalangst.
Andere factoren die zorgen voor faalangst zijn bijvoorbeeld:
- Onrealistische verwachtingen van jezelf of anderen;
- Gebrek aan duidelijke feedback of complimenten;
- Een competitieve werkomgeving;
- Onzekerheid over je eigen capaciteiten.
-
Gevolgen van faalangst
Faalangst kan een grote invloed hebben op het functioneren van medewerkers, zoals:
- Verminderde productiviteit. Door de angst om fouten te maken, kan het moeilijk zijn om aan een taak te beginnen of deze af te ronden. Dit leidt vaak tot uitstelgedrag of inefficiënt werken.
- Gebrek aan ontwikkeling. Medewerkers die zich geremd voelen door faalangst vermijden uitdagingen zoals nieuwe projecten of trainingen, waardoor ze hun potentieel niet volledig benutten en ontwikkeling stil komt te staan.
- Stress en burn-out. De voortdurende angst en druk kunnen leiden tot langdurige stress en zelfs burn-outklachten.
- Negatieve werksfeer. Faalangst kan leiden tot spanningen binnen een team, vooral als collega’s niet begrijpen wat er aan de hand is.
-
Wat jij als leidinggevende kunt doen
Faalangst wordt vaak gezien als een persoonlijk probleem van medewerkers. Terwijl bedrijven en leidinggevenden juist een belangrijke rol spelen bij het verminderen van prestatiedruk en het bevorderen van een positieve werksfeer. Dit kun jij als leidinggevende doen om faalangst te verminderen:
- Check vaker in. Plan regelmatige gesprekken met medewerkers om te peilen hoe het met hen gaat, zowel binnen hun werkende situatie als persoonlijk. Een spontaan, informeel gesprek tijdens de lunch kan ook waardevol zijn.
- Benoem wat je ziet en merkt. Geef op een empathische manier aan dat je veranderingen hebt opgemerkt in het gedrag van de medewerker.
- Geef aan dat je wilt helpen. Durft een medewerker open te vertellen over gevoelens van faalangst? Laat dan weten dat je begrijpt wat hij of zij doormaakt en samen met de medewerker naar oplossingen wilt zoeken.
-
SpecialistenNet bij faalangst
Heb jij hulp nodig bij het ondersteunen van medewerkers die last hebben van faalangst? SpecialistenNet biedt ondersteuning voor mentale klachten door faalangst door het hele land. Door middel van psychologie, coaching en bedrijfsmaatschappelijk werk helpen we medewerkers om te gaan met mentale uitdagingen. Benieuwd naar de mogelijkheden? Neem contact met ons op of bekijk ons aanbod.
Faalangst
Als je last hebt van faalangst dan ben je letterlijk bang dat wat je moet doen helemaal misgaat. Deze angst voor mislukking kan je compleet verlammen. Het gaat hierbij vaak om een bepaalde opdracht waar je voor beoordeeld wordt, zoals een presentatie.
Veelgestelde vragen over faalangst
Faalangst is de angst om fouten te maken of niet aan verwachtingen te voldoen. Mensen met faalangst zijn vaak bang voor negatieve beoordelingen, afwijzing of teleurstelling. Dit kan zich uiten in piekeren, onzekerheid, uitstelgedrag en moeite met concentreren. Ook lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, zweten, buikpijn en spanning kunnen voorkomen. Faalangst kan ervoor zorgen dat iemand bepaalde situaties vermijdt of juist overdreven veel tijd besteedt aan de voorbereiding.
Er worden doorgaans drie vormen van faalangst onderscheiden: cognitieve, sociale en motorische faalangst. Bij cognitieve faalangst is iemand bang om te falen bij taken waarbij denken en presteren centraal staan, zoals examens of presentaties. Sociale faalangst heeft te maken met de angst voor negatieve reacties of beoordelingen van anderen. Bij motorische faalangst ontstaat spanning bij lichamelijke activiteiten, zoals sporten of het uitvoeren van bepaalde handelingen. Deze vormen kunnen afzonderlijk voorkomen, maar kunnen ook met elkaar samengaan.
Faalangst ontstaat meestal door een combinatie van persoonlijke eigenschappen, ervaringen en omgevingsfactoren. Een hoge mate van perfectionisme, een laag zelfbeeld en de behoefte om aan verwachtingen te voldoen kunnen een rol spelen. Ook eerdere negatieve ervaringen, zoals kritiek, afwijzing of een teleurstellend resultaat, kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van faalangst. Daarnaast kunnen hoge verwachtingen vanuit ouders, school of de werkomgeving de angst om fouten te maken versterken. De precieze oorzaak verschilt per persoon en is niet altijd eenvoudig vast te stellen.
Faalangst is goed te behandelen en veel mensen leren om er aanzienlijk beter mee om te gaan. Het doel van de behandeling is meestal niet om alle spanning weg te nemen, maar om te leren omgaan met de angst om fouten te maken. Met behulp van bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie leer je negatieve gedachten herkennen, relativeren en vervangen door helpende gedachten. Ook kan het helpen om stap voor stap situaties aan te gaan die je spannend vindt. Met de juiste begeleiding kun je meer zelfvertrouwen ontwikkelen en ervaren dat fouten maken bij het leven hoort.
Wanneer iemand faalangst ervaart, is het belangrijk om de gevoelens serieus te nemen en niet te bagatelliseren. Opmerkingen zoals ‘je moet gewoon wat meer zelfvertrouwen hebben’, ‘stel je niet zo aan’ of ‘er is toch niets om bang voor te zijn’ kunnen de onzekerheid juist versterken. Probeer ook niet onnodig veel druk te leggen op prestaties of resultaten. Luister naar wat iemand bezighoudt en toon begrip voor de spanning die diegene ervaart. Vragen als ‘wat maakt deze situatie spannend voor je?’ of ‘hoe kan ik je helpen?’ bieden vaak meer steun.
Veelgestelde vragen voor werkgevers
Als werkgever kun je een medewerker direct bij ons aanmelden via ons aanmeldformulier, of een aanmelding doen via een interventieplatform zoals Robidus of een arbodienstverlener. Ook hebben wij samenwerkingen met aanbieders van collectieve verzekeringen zoals Zilveren Kruis Present! Service & Sterk te Werk, Menzis of CZ. Via hun providerboog kun je direct bij ons aanmelden.
Ben je een zelfstandig psycholoog, coach of bedrijfsmaatschappelijk werker, en ben je op zoek naar een opdracht? Sluit je aan bij het meest impactvolle netwerk van Nederland. Bekijk hoe wij kunnen samenwerken.
Dat hangt af van het type interventie. No Cure, No Pay. Wij sturen alleen factuur als een traject van een medewerker van start is gegaan, of als je een product bij ons hebt afgenomen zoals een preventiecampagne, training of kennissessie. De intake is vrijblijvend*. Blijkt bij de intake dat er geen match is met de specialist? Dan zoeken wij naar een betere match en betaal je daar geen extra kosten voor. Wij hanteren geen aansluitkosten.
*Voor klanten die direct met ons samenwerken.
*Met uitzondering van Bedrijfsmaatschappelijk Werk trajecten.
- Na een aanmelding wordt op werkdagen binnen 24 uur contact met de medewerker opgenomen.
- Het intakegesprek wordt binnen 7 werkdagen ingepland.
- Na 2 weken vindt de eerste therapiesessie plaats.
- Hoe lang het traject na deze eerste 2 weken duurt, is afhankelijk van de bundel die de specialist voorstelt. Deze bundel verschilt per persoon en hulpvraag .
Reguliere GGZ-aanbieders en SpecialistenNet verschillen op meerdere punten:
- Wachttijden: Bij GGZ-aanbieders zijn wachttijden vaak langer, terwijl SpecialistenNet snelle toegang biedt binnen zeven werkdagen. Lees hierover ook deze blog.
- Kosten en financiering: Reguliere GGZ wordt doorgaans vergoed door de zorgverzekeraar, terwijl diensten van SpecialistenNet door de werkgever worden betaald.
- Aanpak en doelgroep: Reguliere GGZ richt zich op de algemene bevolking met een breed zorgaanbod. SpecialistenNet biedt daarentegen een integrale, op maat gemaakte aanpak voor zowel werkgever als medewerker.
Aanmelden kan gemakkelijk via de website zonder medische gegevens. Vul hier het aanmeldformulier in en wij plannen op werkdagen binnen 24 uur een gratis intakegesprek met de medewerker in.
Bekijk ook
Jobcrafting
Een medewerker doet zijn werk prima, maar de energie en het plezier zijn er een beetje uit. De taken voelen bekend, de dagen lijken op elkaar. Soms is een nieuwe baan dan niet nodig, maar helpt het o…
Neurodiversiteit
Wist je dat 1 op de 5 mensen een neurodivergent brein heeft? Een medewerker die razendsnel verbanden ziet die anderen missen, maar vastloopt bij vergaderingen vol prikkels. De collega die briljant we…
Hoogsensitiviteit
Een drukke werkdag met veel overleg, geluiden en indrukken. Thuis ben je volledig op. Terwijl een collega er fluitend vandoor gaat. Als je hoogsensitief bent, verwerk je prikkels dieper en intenser d…