Aanmelden
Klein plantje dat groeit uit steen als symbool voor veerkracht, herstel en mentale groei
  • 2m
  • 22/08/2022
  • SpecialistenNet

Van beoordelingsgesprekken naar ontwikkelgesprekken: dit zijn de 5 stappen

Zenuwslopend is het! Niet alleen voor de medewerker. Ook leidinggevenden en werkgevers kunnen er flink tegenop zien: het periodieke functionerings- of beoordelingsgesprek. Zulke gesprekken worden steeds meer gezien als een ‘moetje’ in plaats van inspirerend reflectiemoment. Is dit jaarlijkse terugkerende gesprek nog wel van deze tijd? En welke vorm is dan wel passend?


Wat is een ontwikkelingsgesprek? 

Een ontwikkelgesprek is een gesprek tussen medewerker en leidinggevende over de groei, talenten en ambities van de medewerker. Het kijkt vooruit in plaats van terug: niet ‘hoe heb je gepresteerd?’, maar ‘waar wil je naartoe en wat heb je daarvoor nodig?’. De medewerker heeft de regie; de leidinggevende denkt mee en faciliteert.

Het belang van contact

Communicatie met de medewerker is enorm belangrijk, blijkt steeds weer uit gesprekken met specialisten die zich inzetten voor een mentaal gezond werkend Nederland. Voorkomen van psychisch verzuim? Blijf in contact met de medewerker, is het advies. Vergroten van werkgeluk? Ga het gesprek aan. Je zou denken dat de periodieke gesprekken met medewerkers daar mooi op aansluiten. Toch blijken deze contactmomenten alles behalve motiverend. Hoe dan wel?

Functionerings- en beoordelingsgesprek

Het standaard functionerings- en beoordelingsgesprek kenmerkt zich op de volgende manier:

  • Focus ligt op de capaciteiten van de medewerker en of deze aansluiten bij de functie.
  • Functie-eisen staan centraal in plaats van talenten.
  • Activiteiten en werkzaamheden worden beoordeeld – of veroordeelt.
  • Regie vanuit de leidinggevende of manager: die bepaalt wat de medewerker moet ontwikkelen.
  • Gericht op het verleden.

Ontdekken wat verzuim bij jouw organisatie kost?

In een korte kennismaking helpen we je scherper krijgen:

  • waar verzuim zich nu opstapelt (en waardoor)
  • welke signalen jullie eerder willen oppakken
  • hoe je medewerkers sneller naar de juiste ondersteuning krijgt
  • en wat preventie kan opleveren in jullie situatie
Man in een donker overhemd zit aan een houten tafel en kijkt glimlachend naar een persoon op de voorgrond. Voor hem liggen een open notitieboek met een pen en een kopje. De lichte ruimte heeft warme tinten, grote ramen en een groene plant op de achtergrond.

Het ontwikkelgesprek

Een andere insteek dus, het toekomst- of ontwikkelgesprek. Zo ziet het eruit:

  • Geeft inzicht in talenten: wat gaat goed? Waar krijgt de medewerker energie van?
  • Stimuleert en concretiseert ontwikkeling: hoe kan de medewerker talenten verder ontwikkelen?
  • Het is toekomstgericht: waar wil de medewerker naartoe?
  • De verantwoordelijkheid ligt bij de medewerker, denk aan frequentie en gespreksduur.

Wat is een activerend ontwikkelgesprek?

In een activerend ontwikkelgesprek neemt de medewerker zelf het initiatief. De medewerker bepaalt de agenda, bereidt het gesprek voor en formuleert de eigen doelen. De leidinggevende stelt vooral vragen en helpt obstakels weg te nemen.

Boeien, binden en behouden

Zeker onder Millennials en Generatie Z is ontwikkeling een belangrijk aspect voor het boeien, binden en behouden van medewerkers. Met een ontwikkelgesprek wordt daar direct vorm aan gegeven. Het helpt om concreet na te denken over de toekomst en dit planmatig aan te pakken. Medewerkers ontdekken waar zij goed in zijn en waar zij zichzelf in willen ontwikkelen. Opleidingsmogelijkheden die ondersteunen bij de ontwikkeling worden besproken.

Lees ook: 5 generaties op de werkvloer: hoe benut je ze optimaal?

Ontwikkelgesprek voorbereiden

Een goed ontwikkelgesprek begint vóór het gesprek. Spreek samen af hoe vaak jullie het gesprek voeren en hoe lang het duurt. Plan het op een rustig moment en een plek zonder verstoringen.

Als medewerker

  • Kijk terug: welke drie dingen gingen goed? Waar ben je trots op?
  • Ontdek je energiebronnen: van welke taken krijg je energie, en welke kosten energie?
  • Bepaal je ambitie: waar wil je over een jaar staan?
  • Benoem wat je nodig hebt: een opleiding, een mentor, andere taken?
  • Schrijf je vragen op, zodat je niets vergeet.

Als leidinggevende

  • Lees de afspraken van het vorige gesprek terug.
  • Verzamel concrete voorbeelden van wat goed ging.
  • Breng de mogelijkheden in kaart: opleidingsbudget, projecten, doorgroeiplekken.
  • Bereid open vragen voor en neem je voor vooral te luisteren.
  • Let op signalen van werkdruk of stress en maak ruimte om die bespreekbaar te maken.

Hoe voer je een ontwikkelgesprek?

Hoe start je? Ga in gesprek met de medewerker en geef samen vorm aan het ontwikkelgesprek. Welke frequentie vindt de medewerker prettig? Hoe lang duurt het gesprek? Gebruik de volgende route als leidraad in het gesprek:

  1. Successen vieren: wat ging er goed? Waar is de medewerker trots op?
  2. Doelen en ambities: wanneer gaat de medewerker fluitend naar huis? Waar wil hij/zij zich verder in ontwikkelen? En wat levert dit op?
  3. Concretiseren: wat is daarvoor nodig? Bezien vanuit zowel de medewerker als de organisatie. Denk aan opleidingsmogelijkheden, prioriteiten verleggen etc.
  4. Actiepunten: welke activiteiten gaat de medewerker ondernemen?
  5. Plannen: wat wordt de eerste stap en wanneer?

Wil je verder aan de slag met een gezonde werkomgeving? SpecialistenNet biedt naast individuele interventies voor medewerkers, op maat gemaakte trainingen en workshops voor elk thema dat op jouw werkvloer speelt. Zo ondersteunen we je bij het vergroten van mentale kracht en duurzame inzetbaarheid. Bekijk ons aanbod.

Checklist ontwikkelgesprek

Voor het gesprek

  • Frequentie en duur samen afgesproken
  • Rustige ruimte en tijd ingepland
  • Afspraken uit het vorige gesprek teruggelezen
  • Successen, ambities en vragen opgeschreven

Tijdens het gesprek

  • Gestart met successen
  • Doelen en ambities besproken
  • Benodigde ondersteuning in kaart gebracht
  • Gevraagd naar werkdruk en welzijn
  • Concrete actiepunten afgesproken, voor medewerker én leidinggevende

Na het gesprek

  • Afspraken binnen een week vastgelegd
  • Eerste stap gezet
  • Vervolgafspraak ingepland
Vrouw in een blauwe blouse zit in een groene fauteuil en praat met een persoon tegenover haar. Ze maakt een handgebaar met een pen in haar hand en houdt een notitieboek vast. Op de tafel staan twee koppen. De ruimte heeft zachte gordijnen, warme tinten en veel natuurlijk licht.

Veelgestelde vragen over het ontwikkelgesprek

Dat bepaal je samen. Veel organisaties kiezen voor twee tot vier gesprekken per jaar, met korte check-ins tussendoor.

Reken op 45 minuten tot een uur.

Wees eerlijk over wat goed gaat, wat je energie geeft en waarin je wilt groeien. Benoem ook wat je daarvoor nodig hebt.

Bereid je allebei voor, stel open vragen en sluit af met concrete actiepunten en een vervolgafspraak.